Geografia klasa 8

Nr

Temat

Wymagania

ocena dopuszczająca

ocena dostateczna

ocena dobra

ocena bardzo dobra

ocena celująca

Uczeń

I.1.

Długość
geograficzna

• stwierdza, że długość geograficzna na mapach i globusach jest wskazywana za pomocą południków;

• odczytuje długość geograficzną punktu położonego na zaznaczonym na mapie południku.

• określa półkulę, na której leży dany punkt na mapie obejmującej południk zerowy;

• na podstawie wartości długości geograficznej określa wzajemne relacje przestrzenne pomiędzy miejscami.

• podaje zakres możliwych wartości, jakie przyjmuje długość geograficzna;

• określa półkulę, na której leży dany punkt na mapie nie obejmującej południka zerowego.

• na podstawie podanych współrzędnych geograficznych wskazuje położenie punktów i obszarów na mapach w różnych skalach;

• wyjaśnia czym jest długość geograficzna.

• odczytuje z najwyższą możliwą dokładnością długość geograficzną dowolnych punktów na mapie i globusie.

I.2.

Szerokość geograficzna

• stwierdza, że szerokość geograficzna na mapach i globusach jest wskazywana za pomocą równoleżników;

• odczytuje szerokość geograficzną punktu położonego na zaznaczonym na mapie równoleżniku.

• określa półkulę, na której leży dany punkt na mapie obejmującej równik;

• na podstawie wartości szerokości geograficznej określa wzajemne relacje przestrzenne pomiędzy miejscami.

• podaje zakres możliwych wartości jakie przyjmuje szerokość geograficzna;

• określa półkulę, na której leży dany punkt na mapie nie obejmującej równika.

• na podstawie podanych współrzędnych geograficznych wskazuje położenie punktów i obszarów na mapach w różnych skalach;

• wyjaśnia czym jest szerokość geograficzna.

• odczytuje z najwyższą możliwą dokładnością szerokość geograficzną dowolnych punktów na mapie i globusie.

I.3.

Określanie położenia geograficznego w praktyce

• odnajduje punkty leżące na zaznaczonych liniach siatki kartograficznej na podstawie podanych współrzędnych geograficznych;

• odczytuje współrzędne geograficzne punktów leżących na zaznaczonych liniach siatki kartograficznej.

• dobiera i odczytuje właściwe współrzędne potrzebne do odczytania szerokości i długości geograficznej na mapie i globusie.

• wyjaśnia ogólną zasadę działania GPS (Global Positioning System);

• wyznacza w terenie współrzędne geograficzne dowolnych punktów (za pomocą mapy lub GPS).

• odczytuje współrzędne geograficzne punktów na mapie topograficznej z dokładnością do minut;

• porównuje położenie geograficzne punktów na podstawie ich współrzędnych geograficznych.

• wyjaśnia czym jest rozciągłość południkowa i równoleżnikowa;

• oblicza rozciągłość południkową i równoleżnikową.

Podsumowanie działu I

Nr

Temat

Wymagania

ocena dopuszczająca

ocena dostateczna

ocena dobra

ocena bardzo dobra

ocena celująca

Uczeń

II.1.

Ziemia we Wszechświecie

• wymienia nazwy większości planet Układu Słonecznego;

• wyjaśnia różnicę pomiędzy gwiazdą i planetami.

• podaje nazwę galaktyki, w której leży Układ Słoneczny;

• wymienia w kolejności nazwy planet Układu Słonecznego.

• wyjaśnia czym jest
  i z czego składa się Układ Słoneczny;

• przytacza jedną z teorii dotyczących powstania Wszechświata (teorię Wielkiego Wybuchu).

• porównuje Ziemię z innymi planetami;

• charakteryzuje wybrane rodzaje obiektów występujących w Wszechświecie (np. galaktyki, grupy galaktyk, układy planetarne).

• charakteryzuje poszczególne planety Układu Słonecznego;

• na podstawie materiałów opisuje zmiany w oświetleniu Księżyca w jego różnych fazach.

II.2.

Ruch obrotowy Ziemi

• opisuje własnymi słowami charakter ruchu obrotowego Ziemi (np. jako ruch wokół własnej osi);

• wyjaśnia związek pomiędzy ruchem obrotowym a występowaniem dnia i nocy.

• wyjaśnia czym jest południe słoneczne (górowanie Słońca);

• wyjaśnia czym są wschód i zachód Słońca;

• podaje czas pełnego obrotu Ziemi (doba, 24 godziny).

• porównuje wyniki pomiaru wysokości Słońca w różnych porach dnia;

• określa i demonstruje na globusie kierunek ruchu Ziemi w ruchu obrotowym.

• wyjaśnia związek między ruchem obrotowym a widomą wędrówką i górowaniem Słońca oraz istnieniem dnia i nocy;

• wyjaśnia związek pomiędzy wysokością Słońca a długością cieni rzucanych przez przedmioty oświetlonych przez Słońce.

• demonstruje przy użyciu modeli (np. tellurium lub globusa) ruch obrotowy Ziemi, określa jego kierunek, czas trwania, miejsca wschodu i zachodu Słońca oraz południa słonecznego.

II.3.

Czas na Ziemi

• wyjaśnia związek pomiędzy ruchem obrotowym a rachubą czasu na Ziemi;

• na podstawie mapy porównuje czas strefowy w różnych częściach świata;

• wyjaśnia czym jest czas urzędowy.

• wyjaśnia różnicę pomiędzy czasem słonecznym miejscowy a czasem strefowym oraz czasem urzędowym;

• podaje liczbę stref czasowych na Ziemi;

• stwierdza, że miejsca położone na tym samym południku mają ten sam czas słoneczny miejscowy.

• na podstawie mapy opisuje położenie i przebieg linii zmiany daty;

• podaje przyczynę ustanowienia czasu urzędowego przez poszczególne kraje lub obszary administracyjne.

• określa położenie strefy czasowej czasu uniwersalnego (UTC);

• wyjaśnia przyczyny wyznaczenia linii zmiany daty wzdłuż południka 180°;

• wyjaśnia przyczyny naprzemiennego przechodzenia krajów z czasu zimowego na letni.

• wyjaśnia związek między ruchem obrotowym a, występowaniem stref czasowych;

• określa w jaki sposób zmienia się data przy przekraczaniu linii zmiany daty z W na E i z E na W;

• określa i wyjaśnia różnice w słonecznym czasie miejscowym punktów położonych na różnych długościach geograficznych.

Nr

Temat

Wymagania

ocena dopuszczająca

ocena dostateczna

ocena dobra

ocena bardzo dobra

ocena celująca

Uczeń

II.4.

Ruch obiegowy Ziemi

• opisuje własnymi słowami charakter ruchu obiegowego Ziemi (ruch wokół Słońca);

• wyjaśnia związek pomiędzy ruchem obiegowym a występowaniem pór roku na Ziemi;

• określa czas trwania pełnego obiegu Ziemi dookoła Słońca.

• na podstawie ilustracji opisuje oświetlenie Ziemi w pierwszych dniach astronomicznych pór roku;

• określa zmiany w wysokości górowania Słońca w różnych porach roku.

• stosuje pojęcia równonocy wiosennej i jesiennej oraz przesilenia zimowego i letniego;

• określa zmiany miejsc wschodu i zachodu Słońca w umiarkowanych szerokościach geograficznych w różnych porach roku.

• porównuje oświetlenie Ziemi w pierwszych dniach astronomicznych pór roku;

• wyjaśnia występowanie dni i nocy polarnych;

• określa kąt, pod którym oś Ziemi jest nachylona do płaszczyzny jej orbity.

• demonstruje przy użyciu modeli (np. tellurium lub globusów) ruch obiegowy Ziemi;

• określa konsekwencje ruchu obiegowego Ziemi.

II.5.

Strefy oświetlenia Ziemi

• na podstawie ilustracji opisuje zróżnicowanie ilości energii docierającej do powierzchni Ziemi w zależności od szerokości geograficznej;

• nazywa strefy oświetlenia występujące na Ziemi.

• wyjaśnia przyczynę występowania stref oświetlenia na Ziemi;

• określa zasięgi stref oświetlenia Ziemi.

• wyjaśnia związek pomiędzy występowaniem stref oświetlenia Ziemi a występowaniem stref klimatycznych.

• podaje cechy poszczególnych stref oświetlenia Ziemi;

• wykazuje związek między maksymalną wysokością górowania Słońca i ilością energii docierającej do powierzchni Ziemi.

• wykazuje związek pomiędzy kątem nachylenia osi ziemskiej a położeniem zwrotników i kół podbiegunowych na Ziemi;

• wykazuje związek między ruchem obiegowym Ziemi a strefami jej oświetlenia oraz strefowym zróżnicowaniem klimatu i krajobrazów na Ziemi.

Podsumowanie działu II

III.1.

Europa – położenie geograficzne i zróżnicowanie środowiska przyrodniczego

• na podstawie mapy określa półkule, na których leży Europa;

• na podstawie danych porównuje powierzchnię Europy do powierzchni innych kontynentów.

• na podstawie mapy opisuje położenie geograficzne Europy;

• za pomocą mapy opisuje ukształtowanie powierzchni Europy.

• wyjaśnia na czym polega duży stopień rozwinięcia linii brzegowej Europy;

• podaje przykłady różnic w warunkach przyrodniczych panujących w różnych częściach Europy.

• wyjaśnia na czym polega trudność w jednoznacznym wyznaczeniu granic pomiędzy Europą i Azją;

• wskazuje na mapie wybrane krainy geograficzne, wyspy i półwyspy Europy.

• na podstawie własnej wiedzy charakteryzuje położenie i ukształtowanie powierzchni Europy;

• na podstawie własnej wiedzy opisuje przebieg granic oraz linii brzegowej Europy.

Nr

Temat

Wymagania

ocena dopuszczająca

ocena dostateczna

ocena dobra

ocena bardzo dobra

ocena celująca

Uczeń

III.2.

Zróżnicowanie klimatyczne Europy

• podaje przykłady czynników klimatotwórczych;

• za pomocą mapy opisuje zasięgi poszczególnych stref klimatycznych i typów klimatów w Europie.

• określa wpływ szerokości geograficznej i wysokości nad poziomem morza na zróżnicowanie klimatyczne Europy;

• na podstawie klimatogramów dokonuje charakterystyki warunków klimatycznych w wybranych miejscach w Europie.

• określa wpływ rozkładu lądów i mórz oraz prądów morskich na zróżnicowanie klimatyczne Europy;

• na podstawie klimatogramów porównuje warunki klimatyczne w wybranych miejscach w Europie.

• przedstawia cechy charakterystyczne klimatów: śródziemnomorskiego, umiarkowanego ciepłego i chłodnego i subpolarnego;

• z pomocą mapy udowadnia wpływ wybranych czynników klimatotwórczych na warunki klimatyczne w różnych częściach Europy.

• na podstawie własnej wiedzy przedstawia zróżnicowanie klimatyczne Europy oraz czynniki, które o nim decydują;

• wyjaśnia występowanie zjawiska miejskiej wyspy ciepła w miastach Europy.

III.3.

Islandia – wyspa ognia

• podaje przykłady zjawisk występujących na granicy płyt litosfery na Islandii;

• opisuje wybrane efekty erupcji wulkanicznych i trzęsień ziemi.

• wyjaśnia czym jest litosfera;

• na podstawie mapy opisuje położenie Islandii w odniesieniu do granic płyt litosfery.

• wyjaśnia przyczyny występowania wulkanów i trzęsień ziemi na rozbieżnej granicy płyt litosfery na przykładzie
  Islandii;

• opisuje korzyści wynikające z położenia na granicy płyt litosfery, np. duże zasoby energii geotermalnej.

• wyjaśnia czym jest gejzer i opisuje przebieg erupcji gejzeru;

• wykazuje związek pomiędzy położeniem wulkanów pod lodowcami a występowaniem powodzi spowodowanych nagłym stopieniem lodu.

• na przykładzie Islandii określa związek między położeniem na granicy płyt litosfery a występowaniem wulkanów i trzęsień ziemi;

• opisuje zjawiska występujące na rozbieżnej granicy płyt litosfery.

III.4.

Warunki naturalne a produkcja energii w Europie

• podaje przykłady źródeł energii wykorzystywanych w Europie;

• na podstawie mapy określa dominujące źródła energii w poszczególnych krajach europejskich.

• na wybranym przykładzie europejskiego kraju wykazuje związek pomiędzy warunkami naturalnymi a wykorzystywanymi źródłami energii;

• na podstawie danych i wykresów porównuje strukturę źródeł energii w różnych krajach.

• wyjaśnia przyczyny transformacji energetycznej w Europie;

• na przykładach wyjaśnia różnicę pomiędzy odnawialnymi i nieodnawialnymi źródłami energii.

• opisuje strukturę źródeł energii pierwotnej w Europie;

• określa stopień samowystarczalności Europy pod względem zaopatrzenia w ropę naftową i pierwiastki promieniotwórcze.

• wykazuje związek między cechami środowiska przyrodniczego wybranych krajów Europy a wykorzystaniem różnych źródeł energii;

• prezentuje informacje o skutkach wykorzystania różnych źródeł energii dla środowiska geograficznego.

Nr

Temat

Wymagania

ocena dopuszczająca

ocena dostateczna

ocena dobra

ocena bardzo dobra

ocena celująca

Uczeń

III.5.

Rozwój turystyki w krajach śródziemnomorskich

• wymienia wybrane walory turystyczne regionu Morza Śródziemnego;

• na podstawie ilustracji opisuje krajobraz śródziemnomorskiego wybrzeża;

• podaje przykłady potraw i produktów pochodzących z regionu Morza Śródziemnego.

• charakteryzuje klimat śródziemnomorski;

• opisuje wybrane przyrodnicze walory turystyczne występujące w regionie Morza Śródziemnego.

• podaje przykłady zabytków stanowiących atrakcje turystyczne regionu Morza Śródziemnego;

• na podstawie danych opisuje zmiany w ruchu turystycznym w wybranych krajach śródziemnomorskich.

• opisuje wybrane walory kulturowe regionu Morza Śródziemnego;

• ocenia wpływ turystyki na gospodarkę krajów śródziemnomorskich i życie mieszkańców w popularnych miejscowościach turystycznych.

• wykazuje związki między warunkami przyrodniczymi oraz dziedzictwem kultury śródziemnomorskiej a rozwojem turystyki w Europie Południowej;

• ocenia wpływ obecności infrastruktury turystycznej na rozwój turystyki w regionie Morza Śródziemnego.

Podsumowanie działu III

IV.1.

Unia Europejska i podział polityczny Europy

• wskazuje na mapie kilkanaście państw Europy;

• podaje przykłady wpływu Unii Europejskiej na gospodarkę i życie ludzi.

• wyjaśnia czym jest Unia Europejska;

• wyjaśnia czym są fundusze unijne;

• podaje przykłady wykorzystania funduszy unijnych w Polsce.

• wskazuje na mapie większość państw Europy;

• opisuje sposoby wspierania przez Unię Europejską regionów o niższym poziomie rozwoju gospodarczego;

• ocenia działanie strefy Schengen.

• opisuje najważniejsze zmiany na mapie politycznej Europy po II wojnie światowej;

• szczegółowo wyjaśnia wpływ Unii Europejskiej na procesy gospodarcze i społeczne;

• dyskutuje na temat przyszłych wyzwań stających przed Unią Europejską i jej członkami.

• wskazuje na mapie wszystkie państwa Europy;

• opisuje okoliczności powstania wspólnot, które dały początek Unii Europejskiej;

• przedstawia rolę Unii Europejskiej w przemianach gospodarczych Europy.

IV.2.

Rozmieszczenie ludności w Europie

• wymienia kilka czynników rozmieszczenia ludności w Europie;

• wskazuje na mapie przykłady najgęściej i najrzadziej zaludnionych obszarów w Europie.

• wyjaśnia różnicę pomiędzy całkowitą liczbą ludności a gęstością zaludnienia;

• na podstawie mapy opisuje rozmieszczenie ludności wybranych obszarów w Europie.

• na podstawie danych porównuje gęstość zaludnienia krajów europejskich;

• wymienia kraje o największej liczbie ludności w Europie.

• na przykładach wyjaśnia wpływ poszczególnych czynników na rozmieszczenie ludności w Europie;

• wymienia przykłady europejskich krajów o wyjątkowo niskiej i wyjątkowo wysokiej gęstości zaludnienia.

• na podstawie własnej wiedzy opisuje i wyjaśnia rozmieszczenie ludności w Europie.

Nr

Temat

Wymagania

ocena dopuszczająca

ocena dostateczna

ocena dobra

ocena bardzo dobra

ocena celująca

Uczeń

IV.3.

Przyczyny i skutki starzenia się ludności

• wyjaśnia czym jest starzenie się ludności;

• wymienia przykładowe skutki starzenia się ludności.

• na podstawie materiałów opisuje zmiany liczby i odsetka osób w zaawansowanym wieku w Europie;

• podaje podstawowe przyczyny starzenia się ludności.

• opisuje społeczno-kulturowe przyczyny starzenia się ludności w Europie;

• opisuje zmiany w przewidywanej długości życia ludności w Europie.

• wykazuje związek pomiędzy zmieniająca się rolą i pozycją społeczną kobiet a zmianami rozrodczości;

• opisuje wyzwania ekonomiczne i społeczne przed którymi stają kraje europejskie w związku z postępującym starzeniem się ludności.

• na podstawie własnej wiedzy opisuje i wyjaśnia główne przyczyny i skutki starzenia się społeczeństw w Europie;

• ocenia możliwe kroki mające na celu złagodzenie skutków starzenia się ludności w Europie.

IV.4.

Migracje w Europie

• wymienia niektóre przyczyny migracji w Europie;

• na podstawie danych określa zmiany w zaludnieniu Unii Europejskiej wywołane migracjami.

• wyjaśnia pojęcia migracji, imigracji i emigracji;

• podaje przykłady oddziaływania imigracji na ludność i gospodarkę kraju przyjmującego migrantów.

• wyjaśnia pojęcie uchodźstwa;

• podaje przykłady czynników mogących prowadzić do przymusowej migracji i uchodźstwa.

• rozróżnia czynniki migracji występujące w miejscu pochodzenia i miejscu docelowym migrantów;

• dyskutuje na temat pozytywnych i negatywnych skutków migracji w wymiarze społeczno-kulturowym i gospodarczym.

• na podstawie własnej wiedzy przedstawia społeczno-ekonomiczne i kulturowe konsekwencje migracji na obszarze Europy;

• wykazuje się świadomością dotyczącą wpływu charakteru migracji na jej skutki.

IV.5.

Wielkie miasta Europy – Londyn i Paryż

• wymienia podstawowe cechy wielkich metropolii (np. duża liczba ludności, wysoka gęstość zaludnienia i zabudowy);

• podaje przykłady atrakcji turystycznych Londynu i Paryża.

• wyjaśnia pojęcie aglomeracji;

• wyjaśnia przyczyny obecnego rozwoju Londynu i Paryża;

• na podstawie ilustracji porównuje centra i przedmieścia Londynu i Paryża.

• na podstawie mapy porównuje położenie i kierunki rozwoju przestrzennego Londynu i Paryża;

• wyjaśnia znaczenie transportu zbiorowego w funkcjonowaniu wielkich metropolii.

• podaje przykłady cech różniących Londyn i Paryż;

• wymienia i ocenia pozytywne i negatywne aspekty zamieszkiwania w wielkiej metropolii.

• na podstawie własnej wiedzy określa podobieństwa i różnice między wielkimi miastami Europy: Londynem i Paryżem;

• podaje wybrane cechy demograficzne ludności Londynu i Paryża.

Nr

Temat

Wymagania

ocena dopuszczająca

ocena dostateczna

ocena dobra

ocena bardzo dobra

ocena celująca

Uczeń

IV.6.

Nowoczesny przemysł i usługi w gospodarce Francji

• podaje przykłady nowoczesnych gałęzi przemysłowych rozwiniętych we Francji;

• podaje przykłady nowoczesnych usług rozwiniętych we Francji.

• na podstawie diagramu opisuje strukturę zatrudnienia w trzech głównych sektorach gospodarczych we Francji;

• podaje przykłady produktów przemysłowych, które Francja eksportuje do innych krajów.

• wyjaśnia pojęcia usług i przemysłu;

• wymienia cechy nowoczesnego przemysłu na przykładzie przemysłu francuskiego;

• wyjaśnia znaczenie wydajności pracy w nowoczesnej gospodarce.

• charakteryzuje wybrane gałęzie przemysłu działającego we Francji (np. przemysł energetyczny);

• charakteryzuje wybrane rodzaje nowoczesnych usług działających we Francji (np. usługi transportowe).

• posługując się przykładami przedstawia znaczenie nowoczesnego przemysłu i usług w gospodarce Francji;

• na podstawie własnej wiedzy opisuje strukturę zatrudnienia w trzech głównych sektorach gospodarczych we Francji.

Podsumowanie działu IV

V.1.

Przemiany przemysłu Niemiec

• podaje przykłady przemian, które przeszedł przemysł Nadrenii Północnej-Westfalii;

• na podstawie wykresu opisuje zmiany liczby kopalń i górników w Niemczech w drugiej połowie XX wieku.

• określa znaczenie przemysłu dla pozycji niemieckiej gospodarki na świecie;

• podaje przykłady gałęzi przemysłowych rozwijanych w Nadrenii Północnej-Westfalii w XIX wieku oraz obecnie.

• wykazuje związek pomiędzy działalnością ośrodków badawczych i uczelni wyższych a unowocześnianiem przemysłu;

• podaje przykłady wyzwań, przed którymi obecnie staje przemysł Niemiec.

• wyjaśnia przyczyny zmian poziomu bezrobocia w Nadrenii Północnej-Westfalii w czasie trwania restrukturyzacji przemysłu;

• dyskutuje na temat wyzwań, przed którymi staje przemysł Niemiec obecnie.

• charakteryzuje przemiany w strukturze przemysłu w Niemczech na przykładzie Nadrenii Północnej-Westfalii;

• prognozuje możliwe kierunki zmian w przemyśle Niemiec w kontekście konieczności ochrony klimatu.

V.2.

Walory przyrodnicze i kulturowe Litwy i Białorusi

• podaje przykłady walorów przyrodniczych Litwy i Białorusi;

• podaje przykłady walorów kulturowych Litwy i Białorusi.

• na podstawie mapy opisuje ukształtowanie powierzchni Litwy i Białorusi;

• na podstawie ilustracji opisuje krajobrazy spotykane w Litwie i Białorusi.

• podaje nazwy stolic Litwy i Białorusi;

• charakteryzuje walory kulturowe Mińska i Wilna;

• wskazuje na mapie położenie wybranych atrakcji turystycznych Litwy i Białorusi.

• podaje przykłady walorów kulturowych Litwy i Białorusi związanych z polskim dziedzictwem kulturowym;

• wyjaśnia dlaczego w Litwie i Białorusi spotyka się wiele obiektów związanych z polskim dziedzictwem kulturowym.

• przedstawia wybrane walory środowiska przyrodniczego i kulturowego Litwy i Białorusi;

• planuje wycieczkę do Litwy i Białorusi uwzględniając określone walory przyrodnicze i kulturowe.

Nr

Temat

Wymagania

ocena dopuszczająca

ocena dostateczna

ocena dobra

ocena bardzo dobra

ocena celująca

Uczeń

V.3.

Atrakcje turystyczne Czech i Słowacji

• podaje przykłady atrakcji turystycznych Czech i Słowacji;

• nazywa i wskazuje na mapie Karpaty, Tatry, Sudety i Karkonosze.

• na podstawie mapy opisuje ukształtowanie powierzchni Czech i Słowacji;

• na podstawie ilustracji opisuje krajobrazy spotykane w Czechach i w Słowacji.

• podaje nazwy stolic Czech i Słowacji;

• wskazuje na mapie położenie wybranych atrakcji turystycznych Czech i Słowacji;

• prezentuje atrakcje turystyczne Pragi.

• nazywa i opisuje atrakcje turystyczne Czech i Słowacji związane z występowaniem formacji skalnych;

• wymienia nazwy zamków lub pałaców stanowiących atrakcje turystyczne Czech i Słowacji.

• przedstawia przykłady atrakcji turystycznych Czech i Słowacji;

• planuje wycieczkę do Czech i Słowacji uwzględniając określone walory przyrodnicze i kulturowe.

V.4.

Współczesne problemy Ukrainy

• na podstawie mapy opisuje położenie geograficzne Ukrainy;

• podaje przykłady trudności z jakimi Ukraina mierzyła się po uzyskaniu niepodległości w 1991 roku.

• podaje nazwę stolicy Ukrainy;

• wymienia przykłady przemian politycznych i gospodarczych, jakie nastąpiły w Ukrainie po uzyskaniu niepodległości w 1991 roku;

• podaje przyczyny wyludniania się Ukrainy przed rosyjską napaścią.

• wyjaśnia przyczyny protestów społecznych wybuchających w Ukrainie przed rosyjską napaścią;

• wyjaśnia na czym polega korupcja;

• wyjaśnia pojęcie aneksji terytoriów.

• opisuje społeczne i gospodarcze skutki napaści Rosji na Ukrainę;

• dyskutuje na temat wpływu korupcji na działanie państwa i codzienne życie mieszkańców.

• na podstawie własnej wiedzy opisuje problemy polityczne, społeczne i gospodarcze Ukrainy;

• prezentuje samodzielnie pozyskane informacje na temat aktualnej sytuacji w Ukrainie.

V.5.

Zróżnicowanie środowiska przyrodniczego Rosji

• na podstawie mapy opisuje położenie geograficzne Rosji;

• podaje przykłady różnic w warunkach przyrodniczych panujących w różnych częściach Rosji.

• na podstawie klimatogramów charakteryzuje warunki klimatyczne w poszczególnych częściach Rosji;

• na podstawie mapy opisuje zasoby surowców mineralnych Rosji.

• na podstawie klimatogramów porównuje warunki klimatyczne w różnych częściach Rosji;

• wyjaśnia przyczyny dużego zróżnicowania środowiska przyrodniczego Rosji.

• na przykładzie obwodu królewieckiego wyjaśnia pojęcie eksklawy;

• charakteryzuje środowisko przyrodnicze Syberii;

• porównuje wielkość terytorium Rosji do wielkości terytorium Polski.

• wykazuje zróżnicowanie środowiska przyrodniczego Rosji;

• wykazuje związek między warunkami środowiska przyrodniczego a rozmieszczeniem ludności w Rosji.

Nr

Temat

Wymagania

ocena dopuszczająca

ocena dostateczna

ocena dobra

ocena bardzo dobra

ocena celująca

Uczeń

V.6.

Relacje Polski z sąsiadami

• wskazuje na mapie i nazywa państwa sąsiadujące z Polską;

• podaje przykłady działań realizowanych przez Polskę wspólnie z sąsiednimi krajami.

• uzasadnia konieczność utrzymywania dobrych stosunków z sąsiednimi krajami;

• wymienia przykłady trudnych wydarzeń z przeszłości, które mają wpływ na współczesne relacje Polski z niektórymi sąsiednimi krajami.

• charakteryzuje wzajemne relacje Polski z Niemcami, Czechami, Słowacją i Litwą;

• opisuje korzyści płynące ze współpracy Polski z sąsiednimi państwami - członkami NATO i UE.

• charakteryzuje relacje Polski z Rosją i Białorusią;

• wyjaśnia pojęcia wojny hybrydowej i wojny informacyjnej.

• charakteryzuje relacje Polski z krajami sąsiadującymi;

• dyskutuje na temat różnic w relacjach pomiędzy państwami a wzajemnymi relacjami mieszkańców Polski i krajów sąsiednich.

Podsumowanie działu V